Wat is PTSS? Oorzaak, symptomen & diagnose
PTSS is de afkorting van Posttraumatische stressstoornis (in het engels: Post Traumatic Stress Disorder PTSD). Dit is een psychische aandoening die bij kinderen en volwassenen kan ontstaan nadat er een heftige, traumatische ervaring heeft plaatsgevonden. Deze ervaring gaat gepaard met gevoelens van intense angst, afschuw of hulpeloosheid. Een traumatische ervaring kan bijvoorbeeld mishandeling, geweld (bijv. oorlog), misbruik of een ernstig ongeluk zijn. De kans is groot dat de persoon in kwestie na de traumatische gebeurtenis, lange tijd last heeft van psychische klachten. PTSS heeft veel gevolgen voor het dagelijks leven. Wat de symptomen zijn van PTSS en hoe het ontstaat, dat beschrijven we in dit artikel.
Verschillende soorten PTSS
In de DSM5 werd PTSS lang gezien als een angststoornis. Tegenwoordig (sinds 2014) is het in een nieuw hoofdstuk opgenomen: psychotrauma- en stressorgerelateerde stoornissen.
PTSS komt in verschillende vormen voor:
- Acute PTSS: De psychische klachten houden één maand aan.
- Chronische PTSS: De klachten houden langer dan 3 maanden aan.
- Complexe PTSS: Zwaardere symptomen dan klassiek PTSS, klachten zijn veelal in de jeugd ontstaan. Of de persoon in kwestie heeft lange tijd in de traumatische situatie gezeten.
Wat is de oorzaak van PTSS?
Een traumatische ervaring hoeft niet direct voor het posttraumatische stressstoornis te zorgen, dit gaat gepaard met verschillende factoren welke we hieronder toelichten.
Een situatie die door één persoon wordt ervaren, zoals een overval of misbruik wordt vaak minder goed verwerkt dan een situatie waar meerdere personen bij betrokken waren, zoals een vliegtuigramp. Daarbij speelt het een rol hoe vaak de traumatische situatie is voorgevallen. Een overval of inbraak komt veelal maar één keer voor. Een situatie waarbij het gaat om misbruik, geweld of mishandeling duurt in veel gevallen langer en de traumatische situatie blijft zich regelmatig voordoen. Hoe vaker zo’n traumatische situatie voorkomt, hoe meer schade het kan aanrichten waardoor het vaak moeilijker te verwerken is dan een eenmalig trauma.
Daarnaast speelt de opvang na zo’n situatie een grote rol. Als je door je omgeving goed bent opgevangen, gesteund wordt en de mogelijkheid hebt om je verhaal te delen is de kans groter dat je de traumatische ervaring beter kunt verwerken. Krijg je geen steun, voel je je onbegrepen en heb je het idee dat niemand naar je wil luisteren? Dan zul je wellicht meer last hebben van de traumatische gebeurtenis.
Herken jij jezelf hier (misschien) in?
Het kan lastig zijn om zelf te beoordelen wat je voelt of waarom. Ik luister mee en help je inzicht
te krijgen.
Jouw karakter speelt ook een rol
Mensen die op een positieve manier in het leven staan en gemakkelijk kunnen praten over moeilijkheden en gevoelens, zullen minder last hebben van psychische klachten na een traumatische gebeurtenis. Optimisten kunnen, over het algemeen, moeilijkheden beter verwerken en kunnen zich sneller neerleggen bij het feit dat ze zich een tijdje angstig en minder lekker voelen. Ze weten dat het overgaat. Ook zullen ze zich realiseren dat ze geluk hebben met de mensen die ze om zich heen hebben, dat het niet nóg erger heeft uitgepakt en wellicht maakt zo’n moeilijke situatie het leven waardevoller – je weet nu immers hoe lastig het soms kan zijn.
Iemand met een pessimistische kijk op het leven, die moeilijk hulp vraagt of erg gesloten is, heeft een grotere kans de situatie heftiger in te zien maar zal ook meer moeite hebben met de verwerking ervan. Ook zal er meer angst ervaren worden om nogmaals zo’n situatie mee te maken. De gedachte kan ontstaan: ‘ze moeten altijd mij hebben’. Zulke gedachten maken het verwerkingsproces niet makkelijker.
De oorzaak van PTSS is dus grotendeels afhankelijk van de situatie die je meemaakt. Maar ook de opvang daarna, jouw karakter en hoe je er mee omgaat speelt mee als het gaat om ontwikkeling van PTSS.
Wat zijn de symptomen van PTSS?
Een posttraumatische stressstoornis heeft veel impact op het leven. Psychisch kan dit behoorlijk zwaar zijn en er zijn meerdere symptomen die naar voren komen bij PTSS.
- Herbeleving: Het trauma lijkt zich opnieuw af te spelen, alsof je er nu middenin zit. Je ervaart omgevingssignalen zoals geur, geluid en beelden precies zoals het toen ook was. Dit kan gepaard gaan met lichamelijke klachten zoals trillen, zweten, hartkloppingen en een stokkende adem.
- Vermijding: Situaties die lijken op de traumatische ervaring die jij hebt meegemaakt kunnen zorgen voor intense angst en herbeleving. Hierdoor worden zulke situaties liever vermeden.
- Nachtmerries en slaapproblemen: Slapen kan voor mensen met PTSS een hele opgaven zijn. Nachtmerries over de traumatische ervaring kunnen zorgen voor paniek, extreem zweten en wakker schrikken waardoor de nachtrust verstoord wordt. Ook problemen met inslapen kunnen voorkomen.
- Verdringing: De situatie heeft zo veel impact gemaakt dat je dingen die jou daaraan herinneren wilt vermijden. Je vergeet (delen van) de gebeurtenis doordat je jezelf probeert te beschermen tegen heftige emoties.
- Negatieve emoties: Je voelt je minderwaardig, verdrietig, boos, gefrustreerd, somber en je schrikt snel.
- Verlamming (psychosomatisch):Soms voel je bepaalde delen van je lichaam niet meer. Bij misbruik kan het zijn dat er vanaf het middel geen gevoel meer is. Hoewel de klachten psychisch is, uit het zich soms lichamelijk. Dit wordt psychosomatisch genoemd.
- Ontkenning: Je ontkent de hele situatie en vlucht weg voor alles wat er gebeurd is. Dit kan zich uiten in drugsgebruik, alcoholgebruik, (extreem) veel werken of het opzoeken van gevaarlijke situaties, zoals te hard rijden.
- Cognitieve problemen: Er kunnen cognitieve problemen ontstaan zoals concentratie- en geheugenproblemen.
- Lichamelijke klachten: Hoofdpijn, gespannen spieren/ spierpijn, misselijkheid.
Hoewel er meer PTSS symptomen zijn, geeft bovenstaande lijst duidelijk weer wat voor invloed zo’n traumatische gebeurtenis op het leven kan hebben.
Hoe wordt de diagnose PTSS gesteld?
Een traumatische ervaring heeft invloed op iedereen – echter kan de één er beter mee omgaan dan de ander. Veelal komen PTSS symptomen bij iedereen voor na het meemaken van zoiets heftigs. Bij sommige mensen gaan de klachten vanzelf weg nadat de situatie verwerkt is. Wanneer de klachten langer dan een maand aanhouden en het functioneren dusdanig beperkt wordt, wordt er gesproken van PTSS.
Doe de gratis burn-out test,
test in 5 minuten hoe
het gesteld is met jouw
stressniveau
Zoek hulp, je hoeft het niet alleen te doen
Als jij een traumatische ervaring mee hebt gemaakt of momenteel worstelt met PTSS is het aan te raden om hulp te zoeken. Juist door te praten over je problemen met een professional of een lotgenoot, die je het juiste advies en de juiste tips geeft, kan je verder komen. Voel je niet zwak, schuldig of raar om hulp te zoeken, het is juist erg sterk als je inziet dat dit nodig is. Weet dat anderen je willen helpen en dat jij met de juiste hulp weer wat beter in je vel komt te zitten. Er worden tegenwoordig hele goede resultaten gehaald met EMDR.
Wil je graag spreken met één van onze coaches? Neem dan contact met ons op, wij helpen je graag verder.
Herken jij jezelf hier (misschien) in?
Het kan lastig zijn om zelf te beoordelen wat je voelt of waarom. Ik luister mee en help je inzicht
te krijgen.
Wil jij hulp bij stress of burn-out?
Doe geheel vrijblijvend de burn-out test of neem contact met ons op.
Direct contact Of bel 085 - 5363606
5 reacties
dag ik ben hans douglas altijd een suceesvolle ondernemer geweest ben nu 73 jaar mijn moeder overleed na 10 dagen na mijn geboorte, een autoritaire geleforrmeerde man, hij was 47 toen ik geboren ben denk nu dat hij mijn beste vader geweest zou kunnen zijn maar heeft jaren in het jappenkamp gezeten en er nooit over gesproken mijn moeder overleed 10 gagen na mijn geboorte, woonden toen in indosenisia werd gevoed door baboes, elke keer een andere geur nooit verbinding,zo moeilijk voor mij te vertellen, en zeker op internet.is te pijnlijk en te voor mij gevaarlijk te delen zou voor mij de keuze zijn om te stoppenzou graag een gesprek hebben met mensen die dit meegemaakthebben de proffesionals heb ik geen enkel vertrouwen in is hun maand salaris,gewoon een arm een lijf een omarming
Heb zelf geen enkel van de bovengenoemde symptomen, doch noem wat ik ervaar een soort standje loopgraaf waar ik helaas tot op heden maar al te vaak buiten mijn schuld of wens of uit eigen wil nog in word gezet.
Ben een Sigma, hooggevoelig, buitengewoon intelligent met een variabel IQ zo vanaf de 150 tot ver boven de 200 en een zeer hoog EQ, Autodidact, zelfactualizerend en bezit een soort zero state reflex, kan telepathiesche waarheden redelijk goed doorzenden doch ook zeer gevoelig voor negatieve ontvangst. Niet bang om over te gaan (men noemt dat hier doodgaan, ach ja) Heb boeken en boeken vol levens en werk ervaring in alle lagen en op alle niveaus en met een hele zwik aan verschillende culturen doch vind het leven dat dit lichaam geest en mind hier hebben an zich vol mooie kleine en grote prachtige dingen om te ervaren alleen en met anderen als de dieren (alle) van fruit vliegje tot een vet kwaaie stier Hou vanaf het groen wat hier op aarde is doch heb er de ballen verstand van (ben een geboren Meccanic en draag zorg voor alle goede dieren daar waar mijn plantje collega’s voor de plantjes zorg zijn)) (daar, met die opgefokte stier dus bijv kun je jouw pijn dan mee delen en elkaar een beetje troosten) ben blank doch opgevoed door Surinamers, dus eerst gevoel en dan denken en dan weer voelen en dan weer denken enz tot evt eindconclusie. Voorzie en heb vele dingen voorzien zonder aanwijzingen die helaas ook alle uitkwamen in deze wereld. Word in mijn doen en laten gecheckt door datgene goede aan entiteiten, doe ik willens en weten echt fout of wens alleen nog maar fout te willen doen is einde leven hier voor dit lichaam. simpel. Mijn probleem is het enorme misbruik van middelen vooral zo vanaf de jaren 80 door de moderne westerse mens en de desastreuze gevolgen voor vooral de jeugd van nu en zij die nog of net geboren moeten woorden danwel net geboren zijn, alswel al die goede mensen die ook al die tijd deze wereld zo mooi mogelijk voor al wat hier in vrede met elkaar en deze aarde wil leven hebben geprobeerd te houden. Jullie christen god en de duivel als deze bol zijn flink pissed off momenteel waar dit zo op negatieve wijze naar toe dreigt te gaan. ze zijn het een beetje helemaal zat zeg maar. De gevolgen van hun besluit geven vele geen herkansing meer zo. Ook dat maakt mij al ben ik het er wel mee eens wel erg triest.
Dat het zover moet komen door het volkomen egoïstische, respectloze als liefdeloze gedrag van wezens die zich homo sapiens noemen is toch wel giga zonde. dus ga je tot op heden zodra de sense of wat ook aan shit tot je dreigt te komen in standje loopgraaf (smiling faces) hetgeen betekend dat je niemand meer vertrouwd, je zit daar indie loopgraaf kunt eigenlijk geen kant op qua positieve mogelijkheden of alternatieve oplossingen en hebt te nemen wat komt. de storm aanval of zelf over de muur moeten stormen of omdat wij toch het goede positieve voor al de goede beings en creaties blijven doen waar nog mogelijk er ook voor willen overgaan als het niet anders meer kan, We geven ons in ieder geval nooit en te nimmer over. Simpel. Okay ff snel getypt doch dit is wel aardig correct gezegd zo. Als je niet wil begrijpen? weg met jou dan. dan ben je gewoon een kindermoordenaar (de moordenaar van een vrije schone en alle mogelijkheden biedend leven en toekomst van ons kinderen en de kinderen die kinderen heten). Vandaar hun besluit is wel keihard na honderd duizenden jaren geduld met de mens te hebben gehad doch ik ben het nogmaals gezegd, er wel mee eens helaas. Doet wel erg veel zeer, heel veel zeer.
steen leeft, water leeft, wind leeft. vuur leeft. all het goede leeft, al het goede.
Als mensen word gevraagd waar de koningin van Engeland woont en van welk land ze dan koningin is en men antwoord Duitsland tsja das al nie best he?! nog los van diegene die alleen nog maar negatief bezig zijn en dat tot hun permanente dood willen blijven doen tot ze naar de vergetelheid worden gestuurd. tsja kijk voor die eigelijk best lief zijn doch hun verstand hebben verloren kunnen en willen we best zorg dragen doch die negatiefo’s die allen nog maatnegatief willen doen en blijven doen ja die zijn en willen zelf ook echt niet meer gered worden. Blijft wel een giga drama dit tot we eindelijk met die goede die over zijn en hen van elders die hier nog zullen arriveren de klus om het allemaal weer te repareren en verbeteren richting symbiose en hopelijk wel een relaxte verplaatsing van deze bol binnen zo’n 2 a 3 miljard jaar uit de gevaren zone van onze lieve zon want die word een miljard jaartje later ongeveer toch echt een alles verbrandende supernova met daarna een klein bijna koud restantje leventje hopelijk al weg dromend in fijne dromen en kan dan overgaan in weer andere energie, hoe ze wil.
Ik vermoed dat er deze tijd ook velen met mij zijn die dit nu binnen hun bewustzijn zo ervaren en dus ook niet echt blij zijn met in die loopgraaf te moeten vertoeven. vandaar deze reactie.
Nederland is gelukkig het land van Hardcore en Hardtechno schranz, ambient jungle en drum&bass en bijv NPO soul&jazz ook plenty sites waar je goede klassieke muziek kunt beleven. komt bij dat we hier in Nederland met ons paspoort vrijwel overal welkom zijn om te kunnen groeien en evt een beetje bij te komen op al de goede manieren en wijzen die er zijn en met anderen gezamenlijke dingen kunnen dingende en evt negatieve problemen gezamenlijk uit deze wereld te doen verwijderen. op een mooi en en fijne wereld voor al dat hier fijn wil zijn zonder dat dat bewust van iets of een ander gaat.
dat is het wel voor nu even.
waarheden telepatisch doorgeven bedoelde ik natuurlijk . enne niet telepathische waarheden. telepathie is slechts het middel van communicatie, naast geluid gesproken danwel via muziek of via geschreven immateriële en materieel voorbeelden en alle goede andere vormen van communicatie vormen en middelen natuurlijk.
Kan liefdesverdriet ook een trauma opleveren?
Ik kan mijn ex al twee jaar nog steeds niet uit mijn hoofd krijgen.
Beste alle!
Klopt dit artikel klopt aardig goed. Alleen zijn dit niet alle factoren. PTTS is erg afhandelijk van zoveel meer dan een moment. of meerdere trauma’s. Het is voor de vorm en manier van aanpakken er van. Wie zijn je vrienden, hoe ben je opgevoed. wat is jou opleiding. Het is niet zo van ooooooooo god ik heb een trauma en nu heb ik ptts 😉 ! En is vaak een worsteling van jaren problemen. Meeste vrouwen en mannen kunnen prima tegen een trauma. dit valt goed te behandelen. alleen als je een trauma niet behandeld en geen hulp zoekt of de verkeerde hulp zoek. kan Ptts en in mijn geval een hele nare na gevolgen gaan krijgen. bordeline of zelfs stemmingen, dingen horen, het wordt als waren een trauma op een trauma en op geven moment zie je de bomen niet meer in het mooie grote bos. en is alles en iedereen stom. en kom je tot het punt waar hulp zelfs profionele hulp weinig tot niet meer help. dus met andere woorden iemands leven is verwoest. omdat andere niet goed gehandeld hebben of verkeerde vrienden. Persoonlijk heb ik gemerkt het niet zo simpel is als ooo het is autisme of ptts of bordeline of wat dan ook. er zit vaak een heel verhaal achter waarom dit allemaal tot stand is gekomen. en merk persoonlijk in de huidige maatschappij maar weinig mensen weten waar ze echt over praten. je kiest er niet voor om ziek te zijn. En hoop echt dat meer mensen gaan in zien veel opgelost kan worden met een goed gesprek of een knuffel. of gewoon eens een kopje koffie te drinken met je buurvrouw of wat dan ook. Meeste mensen willen gewoon een fijn leven. het is jammer dat een klein deel zoveel misbruikt maakt van het systeem of dingen. we komen in een tijd waar ik me afvraag hoe lang dit nog goed gaat :/ . Maar ik persoonlijk heb mega veel mogen leren over ziek zijn. en vroeger dacht ik ook de wereld te hebben uitgevonden toen ik 18 was. ooo wat zat ik miss. Groetjes Koen