fbpx

Wat is stress?

Wat is stress? Dat is een veelgestelde vraag. Stress komt op veel verschillende manieren voor. Stress is een natuurlijke reactie en noodzakelijk om te overleven. Als stress te lang en te heftig aanwezig is, kan het leiden tot uitputting, lichamelijke klachten en uiteindelijk misschien zelfs een burn-out. Ben jij in staat om bij jezelf het verschil te voelen tussen gezonde en ongezonde stress? Kun jij de grens aangeven als het ongezond voor jou wordt?

Van de Nederlandse beroepsbevolking heeft 14% burn-out klachten, vooral hoog opgeleiden.

bron: CBS

Waarom zou je je ongelukkig voelen als je er iets aan kunt doen? En als je er niets aan kunt doen, waarom zou je je dan ongelukkig voelen?

Wat is gezonde stress:

In de huidige maatschappij kun je er niet meer om heen. Je kunt geen krant openslaan, geen journaal kijken of er is wel een onderwerp gerelateerd aan stress. En alhoewel je kunt denken dat je weet wat er met stress bedoeld wordt, bestaan er toch nog wel aardig wat misverstanden over stress.

Zo denken sommigen dat stress per definitie schadelijk en ongezond zou zijn, of dat het alleen voorkomt bij mensen die complexe, verantwoordelijke banen hebben. Daarnaast denken sommigen dat mensen die stress ervaren zwak zijn. Het is echter alledaags, onvermijdelijk en hoort bij het leven. Een zekere mate van stress of spanning zorgt zelfs voor alertheid en scherpte waardoor je optimaal kunt functioneren.

Op het moment dat je geconfronteerd wordt met een stressvolle situatie, vertoont je lichaam een aantal stressreacties. Deze reacties zijn soms zelfs van levensbelang. Denk hierbij maar aan een auto die plotseling met een hoge snelheid op je afkomt, terwijl jij op straat staat. Op dat moment reageert je lichaam met heel wat stressreacties; zo maak je adrenaline aan, je hartslag neemt toe, je bloeddruk verhoogt en door het vernauwen van de bloedvaten wordt er bloed naar het hoofd en de spieren gestuurd. Deze stressreacties zorgen ervoor dat je op tijd opzij kan springen om de auto te ontwijken. Dit wordt snelle of acute stress genoemd. Deze vorm van stress noemen we ook gezonde stress; het is een natuurlijke en essentiële reactie van je lichaam op een kortdurende stressprikkel.

Stress met mate:

Een beetje stress is niet zo erg. Het kan juist op verschillende vlakken erg helpend zijn. We hebben een bepaalde mate van spanning nodig om goed te kunnen functioneren. Zowel bij een te lage hoeveelheid als een te hoge hoeveelheid spanning, vermindert de prestatie sterk. De prestatie is maximaal bij een gemiddeld spanningsniveau. Voor iedereen is dit niveau verschillend; de één kan nu eenmaal meer hebben dan de ander. Wanneer dit gemiddelde spanningsniveau uit evenwicht is, zullen je prestaties dalen met alle gevolgen van dien.

wat is stress

Ongezonde spanning/ stress:

We spreken van ongezonde stress als de stress te lang aanhoudt óf als er te veel stressvolle situaties achter elkaar voorkomen. Het kan zijn dat je keer op keer in een stressvolle situatie belandt, zonder dat je hier tussendoor van kunt herstellen. De stress stapelt zich op en je lichaam heeft dan steeds meer tijd nodig om te herstellen. Het is ook mogelijk dat je een heel erg intense stressreactie ervaart, bijvoorbeeld na het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis.

Hoe intenser de stressreactie, hoe meer tijd je nodig hebt om hiervan te herstellen. Het is dan belangrijk om de spanning af te bouwen en te zorgen voor voldoende rustmomenten. Wanneer je dit niet doet, krijg je vroeg of laat te maken met ongezonde stress.

Stressoren

De factoren die stress veroorzaken, noemen we stressoren . En er zijn zowel interne (vanuit jezelf) als externe (door mensen of situaties van buitenaf) stressoren. Dit lijken twee duidelijk verschillende soorten stressoren. Maar het kan vaak nog lastig zijn om ze van elkaar te onderscheiden. Dit komt bijvoorbeeld doordat externe stressoren er ook voor zorgen dat interne stressoren naar voren komen. Als je bijvoorbeeld snel in paniek raakt (interne stressor) als er iets onverwachts gebeurt, heb je hier pas last van als er ook daadwerkelijk een onverwachtse situatie voordoet (externe stressor).

Stress-respons

Kortdurende stress kan geen kwaad omdat je lichaam dit voor korte tijd goed aan kan. Wanneer de periode van overbelasting te lang aanhoudt, kunnen de reserves van je lichaam uitgeput raken en kun je last krijgen van allerlei stress- en spanningsklachten. Je lichaam geeft dan allerlei signalen af die wijzen op de aanwezigheid van aanhoudende stress. Het kan zo zijn dat mensen zich onvoldoende bewust zijn van deze signalen, of dat ze worden genegeerd. Het is dan ook niet onbelangrijk om je eigen spanningssignalen te leren waarnemen én ze de juiste betekenis weten te geven. Deze signalen doen zich voor op drie gebieden:


Psychische signalen, denk daarbij aan bijvoorbeeld:


Gedragssignalen, denk hierbij aan bijvoorbeeld:

  • Gebruik van kalmerende middelen
  • Veel of juist weinig eten
  • Ontevreden zijn over eigen prestaties
  • Gezelschap ontwijken of niet alleen kunnen zijn


Lichaamssignalen, denk hierbij aan bijvoorbeeld:

HET JUISTE PAD TERUGVINDEN?

×
Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws over stress en burn-out. Inschrijven
WhatsApp WhatsApp