Werkgeluk: hoe vind je meer voldoening en rust in je baan?

Een groot deel van ons leven brengen we werkend door. Om geld te verdienen, maar ook om iets zinvols bij te dragen aan de maatschappij. Hoewel het heel normaal is dat je af en toe met lichte tegenzin aan de dag begint, is het structureel ervaren van werkgeluk essentieel om mentaal en fysiek gezond te blijven.

Je werkt vaak volgens een vast schema en soms moet je taken afronden waar je simpelweg geen behoefte aan hebt. Dat geldt voor werknemers in loondienst evengoed als voor ondernemers. Toch kom je af en toe iemand tegen die oprecht en kalm van zijn werk geniet. Hoe heeft die persoon dat werkgeluk gevonden? Was het toeval, een bewuste keuze of de invloed van een gezonde werkomgeving? En nog belangrijker: wat kun je zelf doen om meer betekenis uit je werkweken te halen? Je leest het in deze blog.

Wat betekent werkgeluk in de dagelijkse praktijk?

Geluk omvat veel meer dan uitsluitend kortstondig plezier, en zo is de definitie van werkgeluk ook dieper dan alleen plezier hebben in wat je doet. Het raakt aan zingeving en voldoening.

Dit zijn enkele belangrijke dimensies en factoren die hieraan bijdragen:

• Voldoening uit je taken halen. Dit ontstaat bijvoorbeeld wanneer je de ruimte krijgt om je creativiteit in te zetten.
• Gezond geprikkeld worden. Biedt je werk voldoende uitdaging om je brein actief te houden, of is het eigenlijk te repetitief en makkelijk?
• Intrinsiek enthousiast zijn. Allerlei factoren voeden dit enthousiasme, waaronder de positieve maatschappelijke impact die je met je werk maakt.
• Duurzame motivatie voelen. Motivatie neemt organisch toe wanneer je je verbonden voelt met je collega’s en achter de missie van het bedrijf staat.

Het is een waardevolle oefening om te bekijken in hoeverre jij deze dimensies voor jezelf kunt afvinken en welke factoren nog ontbreken.

Waarom is werkgeluk zo belangrijk voor een organisatie?

Uit diverse onderzoeken blijkt steevast dat organisaties met tevreden medewerkers beduidend beter en stabieler functioneren. Deze werknemers zijn over het algemeen creatiever, tonen meer veerkracht bij tegenslagen en kunnen efficiënter werken. Als direct gevolg hiervan neemt de kans op uitval door een burn-out sterk af. Los van de harde bedrijfsresultaten is het faciliteren van een omgeving waarin mensen kunnen floreren op zichzelf een waardevol en humaan doel.

Wat houdt de landelijke week van het werkgeluk in?

Om dit thema onder de aandacht te brengen, vieren we in Nederland jaarlijks de zogeheten Week van het Werkgeluk. Dit initiatief vindt steevast plaats in de laatste week van september. Dit onderwerp krijgt in die periode extra veel en welverdiende aandacht in de media en op de werkvloer. Het doel van dit initiatief is dat werkgevers en werknemers zich laten inspireren en de opgedane kennis over welzijn daadwerkelijk in de praktijk gaan brengen.

Welke vijf elementen bepalen jouw voldoening op het werk?

Uit uitgebreid psychologisch onderzoek blijkt dat er vijf kernelementen zijn die van grote invloed zijn op je mentale gesteldheid tijdens werkuren. Je kunt voor jezelf nagaan in hoeverre deze aanwezig zijn in jouw huidige functie:

• Betekenisvol werk. Is er binnen je takenpakket voldoende ruimte voor zingeving?
• Ondersteunend management. Krijg je opbouwende coaching en duidelijke feedback?
• Vertrouwen in leiderschap. Is er sprake van transparante, eerlijke communicatie vanuit de directie?
• De kans op groei. Krijg je de ruimte om zowel persoonlijk als professioneel te ontwikkelen?
• Fijne werkomgeving. Heerst er een menselijke cultuur met oprechte persoonlijke aandacht?

Hoewel deze elementen vaak betrekking hebben op het werken in loondienst, kunnen ondernemers hier net zo goed inspiratie uit putten. Relaties en connecties zijn essentieel, ook als je zelfstandig werkt.

Uit aanvullend onderzoek naar werkbeleving komen nog een aantal aanvullende factoren naar voren. Men spreekt vaak over de balans tussen uitdaging, betekenis (je waarden liggen in de lijn van je dienstverlening) en flow. Wanneer je helemaal op kunt gaan in een uitdagende taak zonder afgeleid te worden, ben je in de flow-staat. Dit verlaagt stresshormonen en draagt direct bij aan je dagelijkse werkgeluk.

Hoe vergroot je zelf actief je eigen werkgeluk?

Je welzijn heb je gelukkig voor een deel zelf in de hand. De externe factoren, zoals de persoonlijkheden van je collega’s of de inrichting van het kantoor, kun je wat minder sturen. Toch zijn er gerichte stappen die je zelf kunt ondernemen om de regie terug te pakken.

Hoe helpt reflectie bij het bepalen van jouw koers?

Wat je nodig hebt om met plezier te werken is een zeer subjectief concept. Waar de één zingeving als absolute voorwaarde stelt, hecht een ander veel meer waarde aan de dynamiek met collega’s of een goed salaris. Door middel van rustige introspectie kun je onderzoeken wat voor jou persoonlijk de essentie is. Probeer je ideale werkdag uit te schrijven en onderzoek welke elementen je vandaag al kunt integreren.

Waarom is verbinding met collega’s zo waardevol?

Je werkgeluk neemt merkbaar toe wanneer je je gewaardeerd voelt en een kalme, gelijkwaardige band hebt met de mensen om je heen. Als ondernemer kun je soms het gevoel hebben er alleen voor te staan. Treed op die momenten buiten je comfort zone en zoek de connectie op met collega-ondernemers om ervaringen te delen en te sparren.

Hoe draagt een comfortabele werkplek bij aan je focus?

Dit is een zeer praktische tip, maar wel één met directe invloed op je zenuwstelsel. Zorg dat de plek waar je werkt rust uitstraalt. Zet voorwerpen neer waar je een positieve associatie mee hebt, zorg voor een ergonomische stoel en overweeg een goede koptelefoon met noise cancelling als je in een drukke kantoortuin zit. Fysiek comfort verlaagt de drempel tot ontspanning.

Waardoor neemt je werkgeluk toe als je met zingeving werkt?

Je motivatie neemt substantieel toe wanneer je het ‘waarom’ van je werk helder hebt. Sluit je huidige baan aan bij de impact die jij op microniveau of macroniveau wilt maken? Mocht dit niet het geval zijn, wees dan eerlijk naar jezelf. Als je moeite hebt om deze zingeving te definiëren, lees dan onze verdiepende blog over de Japanse filosofie ikigai.

Waarom vermindert multitasken je productiviteit en rust?

Het menselijk brein is biologisch niet ontworpen om te multitasken. Toch wordt dit in veel functies nog steeds als een vereiste gezien. Het continu schakelen tussen taken kost enorm veel cognitieve energie en leidt tot oppervlakkig werk. Train jezelf in single tasken: doe één ding met volledige aandacht, rond het af, en neem een pauze voordat je aan iets nieuws begint. Je zult merken dat je aan het eind van de dag aanzienlijk minder oververmoeidheid ervaart.

Hoe zet je de eerste stap naar meer balans?

De zoektocht naar werkgeluk kan een complex proces zijn, afhankelijk van je huidige situatie. Je hebt niet altijd direct de mogelijkheid om van baan te wisselen als de cultuur of het salaris tegenvallen. Het is belangrijk om geduldig te zijn en te focussen op de kleine, haalbare aanpassingen in je huidige ritme.

Het versterken van grenzen en het afbakenen van pauzes zijn stappen die je vandaag al kunt zetten. Raak je desondanks steeds meer uitgeblust en merk je dat de werkdruk zich fysiek in je lichaam vastzet, weet dan dat je er niet alleen voor staat. In dat geval kan een open gesprek met een van onze burn-out coaches je helpen om de knelpunten helder te krijgen.

Herken jij jezelf hier (misschien) in?

Het kan lastig zijn om zelf te beoordelen wat je voelt of waarom. Ik luister mee en help je inzicht te krijgen.

Contact met Reinoud