Multitasken: niet zo effectief als je denkt

Multitasken lijkt een efficiënte manier om tijd te besparen, maar in werkelijkheid is het menselijk brein niet in staat om meerdere complexe cognitieve taken tegelijkertijd uit te voeren. Het continu schakelen tussen werkzaamheden leidt juist tot concentratieverlies, een verhoogde foutmarge en een toename van chronische stress.

Ik zal maar gelijk met de deur in huis vallen: multitasken líjkt heel efficiënt, maar dat is het niet. Helaas. We denken vaak dat we er meer mee gedaan krijgen in minder tijd, simpelweg omdat we verschillende taken combineren. Het voelt alsof we daadwerkelijk twee dingen tegelijkertijd aan het doen zijn.

Maar schijn bedriegt. In werkelijkheid zijn we in ons brein constant aan het switchen tussen de ene en de andere taak. We kúnnen namelijk niet onze focus tegelijkertijd op meerdere complexe dingen richten. Het kost ons zenuwstelsel ongelooflijk veel mentale energie om telkens de aandacht te verplaatsen. In dit blog leg ik nuchter uit waarom deze werkwijze je uiteindelijk alleen maar uitput.

Welke voordelen denken mensen te ervaren bij multitasken?

Bijna iedereen denkt dat multitasken bepaalde voordelen met zich meebrengt. We geloven dat we sneller werken, productiever zijn omdat we geen rustmomenten inbouwen, en flexibeler reageren op onverwachte gebeurtenissen. Voor sommigen voelt het zelfs als een manier om verveling tegen te gaan; de geest blijft immers constant geprikkeld.

Maar is dit ook echt zo? Steeds vaker blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat al die voordelen in werkelijkheid slechts een illusie zijn. Sterker nog: er kleven veel meer nadelen dan voordelen aan deze manier van werken.

Wat is een goed voorbeeld van inefficiënt multitasken?

De inefficiëntie is goed uit te leggen met een simpel voorbeeld. Stel, je bent je e-mails aan het wegwerken als de telefoon gaat. Je neemt op, maar omdat je over tien minuten een vergadering hebt, blijf je ondertussen met een schuin oog naar je scherm kijken of er nog iets is wat je snel kunt afhandelen.

Je denkt waarschijnlijk dat je heel efficiënt bezig bent, maar je moet je aandacht constant verdelen. Hoewel dat voor een paar minuten best lukt, kost dit je hersenen veel meer energie dan wanneer je éérst met aandacht het telefoongesprek afrondt en je daarna op je inbox richt. De valkuil is dat we geneigd zijn dit een groot deel van de dag te doen. Multitaskend van werkoverleg, naar een telefoontje, naar het voorbereiden van een presentatie. Het is precies dit patroon dat uiteindelijk zorgt voor chronische werkstress.

Kies je voor kwantiteit of kwaliteit?

Door te multitasken kun je soms inderdaad in volume meer werk gedaan krijgen. Het gaat dan wel steevast om taken waar je weinig tot geen concentratie voor nodig hebt. De kwantiteit gaat omhoog, maar de kwaliteit van je werk gaat achteruit.

Bij het vouwen van promotiemateriaal of het inruimen van een kast is dat geen probleem. Het wordt wel problematisch als je een complex bedrijfsplan probeert uit te werken terwijl je tussendoor allerlei korte vragen van collega’s probeert te beantwoorden.

Waarom doen we het dan toch, dat multitasken?

Waarom grijpen we dan toch zo snel naar deze methode? Omdat een makkelijke taak tussendoor simpelweg heel aantrekkelijk voelt. Terwijl je worstelt met een lastig rapport, zie je een e-mail binnenkomen waarop je met twee zinnen kunt antwoorden. Zodra je op ‘verzenden’ klikt en de taak afvinkt, geeft je brein een klein beetje dopamine af.

Dit beloningshormoon geeft ons een vluchtig goed gevoel. Werken aan een ingewikkelde, langdurige klus geeft dat directe gevoel van beloning niet. We zwichten dus al heel snel voor de makkelijke afleiding.

Zijn onderbrekingen echt zo funest voor onze concentratie?

Onderzoeken tonen aan hoe groot de impact is van deze afleidingen. Mensen die uit een geconcentreerde taak werden gehaald door een binnenkomend berichtje, hadden gemiddeld twintig minuten nodig om weer op hetzelfde niveau van diepe focus te komen. Twintig minuten hersteltijd voor één appje. Je kunt je voorstellen dat continu multitasken dus vooral funest is voor de belangrijke taken.

De oplossing is nuchter en simpel: zet je notificaties uit en je telefoon tijdelijk op stil. Vraag collega’s om je het komende uur niet te storen. Zo elimineer je afleidingen. Plan daarna bewust een blok in je agenda waarin je wél al die losse, kleine taakjes (appjes, mailtjes, korte belletjes) achter elkaar afhandelt.

Hoe kun je stoppen met multitasken en beter pauzeren?

Vergeet ook je pauze niet. Niemand kan acht uur lang onafgebroken geconcentreerd werken. Zelfs niet als je volledige focus hebt. Even afstand nemen, een korte wandeling maken of gewoon uit het raam staren doet wonderen voor je herstelvermogen.

Is eten tijdens het werk een goed idee?

Tot slot is er één vorm van multitasken die we heel vaak zien: eten terwijl je achter je laptop werkt. Laat dit achterwege. Je concentratie daalt, maar het is ook funest voor je spijsvertering. Je vertering begint namelijk al in je mond. Door met je aandacht bij een scherm te zitten, kauw je minder goed. Hierdoor wordt het voedsel maar half afgebroken, wat weer leidt tot een tragere opname van voedingsstoffen en soms zelfs buikklachten. Vertraag, richt je op één ding tegelijk, en wees een beetje liever voor je zenuwstelsel.

Herken jij jezelf hier (misschien) in?

Het kan lastig zijn om zelf te beoordelen wat je voelt of waarom. Ik luister mee en help je inzicht te krijgen.

Contact met Reinoud