Complimenten ontvangen: waarom vinden we dit vaak zo moeilijk?

Complimenten ontvangen voelt voor velen van ons een stuk ongemakkelijker dan het geven ervan. Waar het uitdelen van een compliment verbindend werkt, roept het incasseren ervan vaak kwetsbaarheid en onzekerheid op. Door te onderzoeken waar die weerstand vandaan komt, leer je langzaam om de waardering van een ander écht toe te laten.

Het geven van een compliment functioneert als een soort sociale lijm. Je ziet de ander en je spreekt oprechte waardering uit. De ontvanger voelt zich gezien en erkend, tenminste, als diegene in staat is om de woorden echt binnen te laten komen. En daar wringt vaak de schoen. We schreven al eerder over de kracht van complimenten geven, maar complimenten ontvangen vraagt om een heel ander innerlijk proces. Er gaat vaak een complexe laag van overtuigingen schuil achter de reden waarom we een simpele ‘dankjewel’ zo ingewikkeld vinden.

Waarom voelt complimenten ontvangen zoveel kwetsbaarder dan geven?

Voor de meesten van ons is geven de veiligste weg. Dat geldt voor praktische hulp, voor emotionele steun en dus ook voor complimenten. Als je iets geeft, heb je de regie. Onbewust plaatst het geven je in een onafhankelijke positie. Ontvangen is daarentegen een stuk kwetsbaarder. Het vraagt je om je open te stellen en de woorden van de ander zonder verdediging op je af te laten komen.

Daarnaast speelt onze cultuur een rol. We zijn opgegroeid met het idee dat we niet te veel mogen opvallen. Als iemand iets positiefs over je zegt, sta je even in het middelpunt van de aandacht. Voor velen voelt dit oncomfortabel, waardoor de eerste reflex is om het compliment direct af te zwakken of weg te wuiven.

Welke rol speelt de wet van wederkerigheid?

We kennen allemaal het gevoel dat wanneer iemand iets voor je doet, je ongemerkt de neiging hebt om iets terug te willen doen. Dit wordt de wet van wederkerigheid genoemd. Het creëert een denkbeeldige psychologische schuld.

Hoewel een oprecht compliment zonder verwachtingen wordt gegeven, triggert het bij de ontvanger vaak toch dit mechanisme. Je voelt je pas weer comfortabel als je de weegschaal in balans brengt door de ander direct een compliment terug te geven. Door dit te doen, stap je echter volledig over je eigen moment van waardering heen.

Hoe bepaalt je zelfbeeld de manier waarop je complimenten ontvangt?

Mensen met een gezond zelfbeeld kunnen een positieve opmerking doorgaans goed incasseren. Zij herkennen de waarheid in het compliment. Als zij hard hebben gewerkt aan een project en daar erkenning voor krijgen, voelen zij zich blij en kunnen zij simpelweg bedanken. Zij erkennen hun eigen inzet en zien in dat deze van waarde is.

Complimenten ontvangen wordt pas echt een uitdaging wanneer je worstelt met zelftwijfel of een laag zelfbeeld. Iemand met veel onzekerheid raakt snel in verlegenheid. Je vraagt je af of de ander het wel echt meent, of je denkt dat de prestatie eigenlijk ‘niets bijzonders’ was. Door de waardering steeds buiten de deur te houden, ontzeg je jezelf een heel mooi onderdeel van menselijk contact.

Wat is straalangst en hoe blokkeert dit het complimenten ontvangen?

Een term die sterk samenhangt met het onvangen van complimenten is straalangst. Dit is de diepgewortelde angst om voluit te leven, om zichtbaar te zijn en om je talenten te laten zien. De angst vloeit voort uit de aanname dat anderen je zullen neerhalen als je te veel opvalt, of dat anderen zich ongemakkelijk gaan voelen door jouw licht.

Auteur Marianne Williamson omschreef dit ooit heel treffend door te vragen wie je eigenlijk bent om jouw licht níét te laten stralen. Door jezelf klein te houden, houd je je ware persoonlijkheid verborgen. Het is een logisch gevolg dat het aannemen van lof voor mensen met straalangst als een onmogelijke opgave voelt.

Hoe kun je comfortabeler worden in het ontvangen van complimenten?

De eerste stap om hier meer ontspannen in te worden, is bewust zelfonderzoek doen. Wat gebeurt er precies in je lichaam en je gedachten wanneer iemand iets moois tegen je zegt? Geloof je de ander niet, dan is het goed om te onderzoeken waar dat wantrouwen of die blinde vlek vandaan komt. Door je eigen valkuilen te leren kennen, kun je ze langzaam ontmantelen.

Een heel praktische manier om hiermee te oefenen, is beginnen met het uitdelen van oprechte, goed doorvoelde complimenten aan anderen. Er is in Nederland zelfs een speciale nationale complimentendag in het leven geroepen om hierbij stil te staan.

Wanneer je er vervolgens zelf een krijgt, probeer er dan bewust bij te blijven. Slik de neiging in om het af te zwakken of er direct overheen te praten. Voel de ongemakkelijkheid, haal rustig adem en zeg enkel ‘dankjewel’. Gun jezelf de ruimte om de woorden te laten landen.

Herken jij jezelf hier (misschien) in?

Het kan lastig zijn om zelf te beoordelen wat je voelt of waarom. Ik luister mee en help je inzicht te krijgen.

Contact met Reinoud

AuteurBabette

Eigenzinnige coach die lichaam, gevoel en zingeving verbindt en helpt ontdekken wat jou energie en richting geeft.

Meer van Babette