Zoeken

Zoeken sluiten

Schaamte

maandag 19 september 2022

We doen allemaal wel eens iets waar je je voor schaamte. Schaamte is dan ook geen onbekende emoties voor veel mensen. Je zegt voordat je denkt, struikelen en languit gaan waar veel mensen bij zijn of je tekst vergeten tijdens een musical. Allemaal redenen waarvoor je je kunt schamen. Echter raakt niet iedereen in verlegenheid wanneer een van deze dingen gebeurt. Hoe kan het zijn dat de een zich wel schaamt en de ander totaal geen schaamte voelt? In dit blog gaan we hier dieper op in.

papagaai schaamte

Wat is schaamte?

Schaamte is een negatieve emotie die officieel niet onder de basisemoties valt. Toch gaat deze vorm van emotie hand in hand met je primitieve brein. Schaamte activeert namelijk je freeze reactie. Een respons die wel vanuit je reptielenbrein komt. Doordat deze emotie zoveel invloed kan hebben op je basisemoties is het een complexe psychosociale emotie. Schaamte is volledig aangeleerd en is nodig zodat jij op een gezonde manier in een groep kan functioneren. Ontzettend belangrijk want mensen zijn groepsdieren. Je kent vast iemand die pretendeert schaamteloos te zijn. Leuk om zo iemand mee te hebben naar de kroeg maar dat is wel anders op de werkvloer. De ander schaamt zich misschien niet maar jij kunt je wel voor die ander schamen.

Online cursus
159.00
Online cursus
Stap voor stap stressvrij, bewezen effectief, op basis van het Liberi Fasenplan.

De functie

Zoals hierboven beschreven zorgt het voelen van schaamte ervoor dat je goed kunt functioneren in groepen. Een groep heeft een bepaalde kaders omtrent gedrag en er wordt van je verwacht dat je je hiernaar schikt. Wanneer jouw gedrag niet binnen die lijnen valt word je hierop aangesproken. Dit lokt bij jou een emotie uit. Meestal is dat de emotie van schaamte. Zo leer je vanaf jongs af aan wat sociaal geaccepteerd gedrag is. Ook leer je welk gedrag je beter kunt laten om zo niet buitengesloten te worden van de groep. Dit is een complexe vorm van persoonlijke ontwikkeling die bij iedereen anders verloopt.

Burn-out test
Gratis
Burn-out test
Onze gratis burn-out test geeft je in 50 vragen antwoord hoe het nu daadwerkelijk is gesteld met jouw stressniveau.

Invloed vanuit je jeugd

Je schaamtegevoel wordt grotendeels gevormd door je opvoeding en de cultuur waarin je je begeeft. Al in je vroege jaren als kind begint het aanleren van deze emotie. Om deze reden zie je nog weinig volwassenen hun gezicht volledig onder smeren wanneer ze taart eten. Of hun eten op de grond gooien wanneer ze geen trek meer hebben. Je normen en waarden vormen zich en zodra een handeling daar niet in past ga je je schamen. Door die afhankelijkheid vanuit je jeugd, is deze emotie per persoon uniek. Je kunt het voorrecht hebben gehad dat je dure kleding en spullen had. Wanneer jij later in een niet zo fortuinlijke situatie terecht komt, kan het zijn dat je je schaamt als je kleding moet dragen die geen luxe of rijkdom uitstraalt.

gevallen schaamte

Schaamte en angst

De angsten die komen kijken bij stoornissen zoals depressie, burn-out of een persoonlijkheidsstoornis kan veel schaamte veroorzaken. Je kan je generen dat nu net jij een burn-out moet hebben. Het zou jou eigenlijk niet overkomen en toch zit je er nu middenin. Een onbehandelde trauma kan ook voor veel schaamte zorgen. Je vindt misschien wel dat je je niet aan moet stellen en anderen het altijd nog slechter hebben. Deze vorm van schaamte kan ervoor zorgen dat je problemen onbehandeld blijven en daardoor nog groter worden dan dat ze al zijn.

BPS, ADHD of ADD kan gevoelens van schaamte oproepen door je gedrag. Je bent impulsiever dan andere mensen en sommigen schromen zich niet dat ook continu tegen je te zeggen. Je bent zelf prima bewust van je gedrag en kan hierdoor het gevoel krijgen dat je jezelf niet kan zijn. Schaamte en angst gaan hier hand in hand. Bang voor afkeuring van anderen, je wil immers in die groep passen, en schaamte voor je gedrag. Gedrag waar jij niks aan kunt doen, je bent wie je bent. Echter vertelt de buitenwereld dat dit niet goed genoeg is. Je krijgt onnodig veel stress, spanningen en kan eventueel in een depressie belanden. Feitelijk ga je je schamen voor wie je bent.

Online cursus
159.00
Online cursus
Stap voor stap stressvrij, bewezen effectief, op basis van het Liberi Fasenplan.

Hoe ga je met schaamte om?

Het is belangrijk uit te vinden waar je schaamte vandaan komt. Schaam je je omdat je gestruikeld bent in het openbaar? Dat gevoel trekt ook weer weg zodra je uit die omgeving bent. De kans dat je die mensen nog een keer tegenkomt is klein en dit overkomt de beste. Vaak is het zelfs zo dat jij je schaamt vanwege die val maar de omstanders niet vinden dat je je moet schamen. Ze zijn eerder bezorgd en helpen je weer overeind.

Indien je je schaamt voor wie jij bent dan is het van belang hier aandacht aan te geven. Toon je echt zulk vervelend gedrag dat een ander er schade aan ondervindt? Of vindt een ander het gewoon lastig om met bepaalde gedragingen van jou om te gaan? Twee totaal verschillende redenen van het ervaren van schaamtegevoelens. Het één is daadwerkelijk schadelijk, zodoende gevaarlijk, het ander is vooral een beeld waarvan zij vinden dat dit niet in hun groep past.

schamen schaamte

Wanneer schakel je hulp in?

Indien we spreken over het voelen van schaamte is de conclusie dat iedereen dit in enige mate in zich heeft. Zolang er een gezonde balans is tussen je eigenwaarde en schaamtegevoel is dit niks om je voor te schamen. Echter, wanneer schaamte de overhand neemt in je leven en het je functioneren beperkt is het raadzaam hulp te vragen. Je zelf kunnen zijn en blijven is belangrijk voor je zelfvertrouwen. Een professionele coach helpt jou met een beter zelfbeeld te krijgen wie jij bent. Soms is hier cognitieve gedragstherapie voor nodig. Door g-schema’s te maken krijg je meer inzicht in je emoties. Zo leer je beter bepalen of je schaamtegevoelens terecht zijn of wanneer dit gevoel voortkomt uit verwachtingen van een ander.

Het is op geen enkele manier rechtvaardig je te schamen voor wie je bent. Ieder persoon is uniek en dat is iets waar je trots op mag zijn.

Wil jij hulp bij stress of burn-out?

Doe geheel vrijblijvend de burn-out test of neem contact met ons op.

Direct contact Of bel 085 - 5363606

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Dit bericht:
×
Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws over stress en burn-out. Inschrijven