Plotseling schrikken door stress

vrijdag 8 november 2019

Plotseling schrikken door stress: dit is de oorzaak

Schrikken doen we allemaal wel eens, bijvoorbeeld tijdens een enge film. Dat is maar goed ook, want dat betekent dat al je reflexen het nog doen. Echter kan het door verhoogde stress ook voorkomen dat je met regelmaat schrikt van dingen waar je normaal niet van hoeft te schrikken of je schrikreactie is heftiger dan nodig. De oorzaak hiervan is dat je lichaam continu in een waakzame stand staat. In dit artikel lees je meer over plotseling schrikken door stress en geven we je tips die je kunnen helpen om weer meer tot rust te komen.

Plotseling schrikken door stress, hoe ontstaat het?

Als je chronische stress hebt staat je lichaam continu ‘aan’. Je bent alert en gefocust en continu klaar om te vechten of vluchten voor mogelijk gevaar. Plotseling schrikken kan hier een gevolg van zijn, je schrikt bijvoorbeeld van geluiden, van iets wat je ziet of van iemand die jou ineens aanraakt. Door de stress die door je lichaam giert en je onbewuste focus op mogelijk gevaar worden dingen om je heen waarvan je normaal niet hoeft te schrikken nu als bedreigend ervaren door jouw onderbewuste waardoor je schrikt.

De werking van de hersenen

Daarnaast speelt een verhoogde angstrespons een rol. In je hersenen gebeurt namelijk behoorlijk veel als je stress ervaart. Uit een onderzoek aan de universiteit van Yale blijkt namelijk dat veel stress invloed heeft op de hersenen. Synaptische functies in de hersenen verminderen door stress. Synapsen zijn de plaatsen in de hersenen waar overdracht plaatsvindt tussen elektronische signalen en hersencellen wat weer als gevolg heeft dat de grijze massa in de prefrontale cortex vermindert. Dit deel in de hersenen is verantwoordelijk voor emotionele en cognitieve taken, zoals: sociaal gedrag, het maken van een planning, beslissingen nemen en impulsbeheersing.

Doordat de grijze massa in de prefrontale cortex verkleint, kunnen er problemen ontstaan. Dit deel van je hersenen zorgt er namelijk voor dat de delen die emotionele responsen aansturen geremd worden wat zorgt voor je emotionele beheersing. Dit is nodig om cognitieve functies zo goed mogelijk te kunnen regelen. Tegelijkertijd zorgt je prefrontale cortex ervoor dat het deel van je hersenen dat bij stress inschat of een situatie bedreigend is of niet, gedempt wordt. Neemt de grijze massa in dit hersengebied af? Dan kun je een verkeerde inschatting maken waardoor je simpele dingen als bedreigend gaat zien. Het gevolg hiervan is dat de angstrespons sneller geactiveerd wordt bij stress waardoor je door stress angstklachten kunt krijgen.

Door stress kunnen je hersenen dus worden aangetast. Er wordt een overgevoeligheid ontwikkeld voor stress prikkels en dit kan er voor zorgen dat er door minimale prikkels een heftige reactie ontstaat, zoals plotseling schrikken van iets waar je helemaal niet van hoeft te schrikken.

Plotseling schrikken bij stress

Plotseling schrikken: tips om minder waakzaam te zijn

Plotseling schrikken door stress is dus in feite geen vreemde reactie. Echter kan het wel erg vervelend zijn als je de hele dag door schrikt van de kleinste dingen. Belangrijk is om aan je lijf te laten merken dat het niet zo waakzaam hoeft te zijn. Onderstaande tips kunnen dit proces ondersteunen.

Beweeg voldoende

Zorg ervoor dat je voldoende beweegt op een dag. Dit is een fijne manier om stress en spanning af te voeren en even helemaal tot jezelf te komen. Daarnaast helpt dit vaak om ‘uit je hoofd’ te komen en meer in je lijf te zakken. Een fijne bijkomstigheid is dat beweging er voor zorgt dat je endorfine en dopamine aanmaakt, beide stoffen worden ook wel ‘gelukshormonen’ genoemd.

Beweging helpt je dus op meerdere vlakken. Het is ook niet zomaar dat wij vanuit Liberi wandelcoaching aanbieden.

Mediteer regelmatig

Continu alert zijn betekent ook dat je niet volledig tot rust kunt komen. Juist daarom is het belangrijk om voldoende ontspanningsmomenten in te plannen op een dag zodat je lichaam ook volledig tot rust kan komen. Mediteren is daar een goed voorbeeld van, het helpt je om zowel lichamelijk als mentaal helemaal te ontspannen. Je kunt bijvoorbeeld gebruik maken van gesproken meditaties (hiervoor zijn verschillende apps en video’s op YouTube te vinden) die je begeleiden tot diepe ontspanning. Het kan ook prettig zijn om ademhalingsoefeningen te doen met een ontspannende muziek op de achtergrond.

Verminder externe prikkels

Als je oververmoeid bent en veel stress ervaart kan het goed zijn om externe prikkels gedurende de dag te verminderen. Prikkels zijn bijvoorbeeld: geluiden, mensen, geuren, beeld en aanraking. Heb je bijvoorbeeld ooit gemerkt dat even boodschappen doen bijzonder veel energie kan kosten? Zeker als je moe bent of veel stress hebt? Dit komt door alle prikkels om je heen; overal mensen, geluiden en je ziet veel gebeuren om je heen.

Zo lijkt de hele dag muziek aan in huis misschien onschuldig, maar het is een constante stroom aan prikkels. Hetzelfde geldt voor ‘ontspannen’ tv kijken, dit lijkt wellicht rustgevend, maar zowel het beeld als het geluid zorgen voor prikkels.

Een overschot aan prikkels kan weer zorgen voor overprikkeling: je raakt uitgeput, geïrriteerd, prikkelbaar, emotioneel, informatie kun je niet meer verwerken en gesprekken zijn moeilijk te volgen. Daarnaast kan het plotseling schrikken versterken.

Probeer externe prikkels dus te verminderen en neem regelmatig tijd voor ontspanning om te kunnen ‘ontprikkelen’.

Plotseling schrikken

Minder cafeïne

Een kop koffie in de ochtend is heerlijk, maar als je iemand bent die snel schrikt is het verstandiger om dit niet te doen. Cafeïne zorgt er namelijk voor dat je cortisol niveau omhoog gaat met als gevolg dat je je opgejaagd kunt voelen, alert bent en nog sneller schrikt.

Let op met suiker

Bij plotseling schrikken door stress is het verstandig om gebruik van suiker te verminderen, zeker in de ochtend. Door snelle suikers krijg je namelijk een suikerpiek die er voor zorgt dat je je even erg energiek en goed voelt. Dit komt omdat suiker er voor zorgt dat er serotonine en dopamine wordt afgegeven in de hersenen. Maar doordat deze suikers direct worden opgenomen in het bloed – waardoor dus een piek ontstaat – is het ook snel weer uitgewerkt met een suikerdip als gevolg.

Dit kan gepaard gaan met een futloos, vermoeid en somber gevoel waardoor je opnieuw behoefte hebt aan suiker. Je schommelt dus continu tussen energiek en futloos wat stress kan bevorderen.

Verander de interne dialoog

Het uitvoeren van bovenstaande tips kan plotseling schrikken doen verminderen. Tegelijkertijd is het belangrijk om de interne dialoog te veranderen en jezelf ervan bewust te zijn dat je niet continu alert hoeft te zijn. Regelmatig een paar keer diep in- en uitademen kan helpen.

Merk jij dat je snel en plotseling kunt schrikken maar twijfel je waar het vandaan komt? Onze gratis Stress Test geeft je inzicht in jouw stress level waardoor je meteen weet of je veel stress

Dit bericht:

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van stress en burn-out. Door je aan te melden voor onze nieuwsbrief ga je akkoord met onze privacyvoorwaarden.

Coach Tom

Onze coaches staan voor je klaar

Onze coaches

Vind coaches in jouw buurt

×
Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws over stress en burn-out. Inschrijven