Parentificatie kan op latere leeftijd leiden tot een burn-out.

Hoe parentificatie later kan leiden tot een burn-out

woensdag 11 maart 2020

Door omstandigheden komt het voor dat mensen op jonge leeftijd al in de rol van volwassene, ouder of verzorger moeten kruipen. Op veel te vroege leeftijd. Terwijl zij zelf nog kind zijn en behoefte hebben aan een ouder, kĂșnnen zij helemaal geen kind zijn omdat zij zelf genoodzaakt zijn zich als een volwassene te gedragen. Parentificatie kan op latere leeftijd een groot probleem gaan vormen. Het behoeft denk ik weinig uitleg dat het voor een kind op latere leeftijd grote gevolgen kan krijgen wanneer het op jonge leeftijd onvoldoende de kans heeft gehad om zelf kind te zijn. Parentificatie kan leiden tot een burn-out. Iets dat wij als specialisten van stress en burn-out met regelmaat tegenkomen.

Wat is parentificatie

Wat is parentificatie precies?

Parentificatie is een psychologische term die aanduidt dat een kind op te vroege leeftijd de rol van een volwassene heeft aangenomen en hierdoor op sociaal en emotioneel gebied is beschadigd. Het is een psychologisch probleem dat met regelmaat onder de radar blijft. Aan kinderen die hier het slachtoffer van zijn, is lang niet altijd iets te zien.

Parentificatie is nooit de schuld van het kind. Deze term stelt namelijk : “bij parentificatie gaat het om gezinsomstandigheden waarbij het kind verantwoordelijk wordt (gemaakt) voor het ouderlijk welbevinden.”. Met andere woorden: het kind wordt of voelt zich gedwongen om een rol op zich te nemen waar het op die leeftijd nog helemaal niet geschikt voor is. Dit legt onnatuurlijk veel druk op het kind en kan zorgen voor veel stress.

Kun je deze kinderen herkennen?

Aan een kind dat met dit probleem te maken krijgt, is vaak niet direct iets te merken. Sterker nog: in de ogen van een leek kan het juist lijken alsof het kind excelleert. Vaak zijn deze kinderen op psychisch, emotioneel en sociaal niveau veel verder dan hun leeftijdsgenootjes. Dit komt omdat zij zich geroepen of gedwongen voelen om zich bezig te houden met zaken waar kinderen nog helemaal niet mee bezig zouden moeten zijn. De zorg voor een jonger broertje of zusje, of het overnemen van andere ouderlijke taken, bijvoorbeeld.

Het zijn niet alleen de handelingen en taken die het kind uit moet voeren die zorgelijk zijn. Het is vooral de emotionele en psychologische druk die daarbij komt kijken. Kinderen die lijden onder parentificatie worden gedwongen om te denken en handelen als een volwassene. Met andere woorden: zij moeten zich gedragen op een manier die volledig tegen hun natuur indruist. Zwaardere of bewuste vormen waarin een kind in deze rol wordt gedwongen, kunnen dan ook worden gezien als vorm van emotioneel misbruik. De stress die dit meebrengt, kan door kinderen niet goed verwerkt worden.

Kinderen die in deze rol zitten, zijn vaak dus moeilijk te herkennen. Ze zijn over het algemeen een stuk verantwoordelijker, verstandiger en veel verder in hun ontwikkeling dan andere kinderen van hun leeftijd. Hierdoor krijgen zijn nog wel eens het predicaat “superkinderen” van de buitenwereld opgeplakt. Ogenschijnlijk heb je te maken met een zeer ontwikkeld of wellicht zelfs hoogbegaafd kind. Dat is echter de oppervlakte. Er kunnen zichtbare signalen zijn dat het niet goed gaat met het kind. Zo kunnen kinderen door de stress bijvoorbeeld tics ontwikkelen of krijgen zij angst om te slapen. Wanneer kinderen stress niet kunnen verwerken, krijgen zij vaak last van nachtmerries.

De invloed op het kind

Omdat het kind gedwongen wordt om zich te gedragen als iets dat hij of zij niet is, namelijk een volwassene, heeft parentificatie een enorme impact op het kind. Sommige kinderen merken er op het moment relatief weinig van, omdat zij niet anders gewend zijn. Kinderen praten echter ook met elkaar en krijgen vaak meer van de wereld om hen heen mee dan wij ons realiseren. Het kan dus goed mogelijk zijn dat deze kinderen zich realiseren dat zij minder goed af zijn dan bijvoorbeeld hun vriendjes en vriendinnetjes. Het kind wordt weliswaar thuis als een volwassene behandeld: het is een blijft een kind. Zien dat je “anders” bent, kan voor een kind een grote impact hebben.

Naast dat kinderen zelf kunnen ervaren dat zij geen normaal, zorgeloos kinderleven leiden, kan het ook nog eens zo zijn dat zij niet worden geaccepteerd door hun leeftijdsgenootjes. Deze kinderen vallen vrij vaak buiten te boot. Ze hebben nooit geleerd hoe het is om te spelen als een kind. Dikwijls kunnen zij zich niet goed identificeren met andere kinderen. Ze hebben bijvoorbeeld andere interesses en missen de kinderlijke omgangsvormen die op dat moment nodig zijn. Naast een vorm van emotionele misbruik thuis, moeten zij vaak ook nog om zien te gaan met pestgedrag, een gebrek aan acceptatie of eenzaamheid.

De invloed op latere leeftijd

Hoe mensen die op jonge leeftijd met parentificatie te kampen hebben gehad hier uiteindelijk uit komen, valt niet te voorspellen. Vaak zie je dat deze kinderen vanaf de pubertijd tot aan de adolescentie ogenschijnlijk zelfs “voordeel” hebben van hun jeugd. Dit is echter slechts schijn. Achter een groot verantwoordelijkheidsgevoel, discipline en doelmatigheid, kan een hoop verdriet en frustratie schuil gaan. Vaak zie je dat er een moment komt waarop de spreekwoordelijke bom barst. Parentificatie kan uiteindelijk leiden tot onder andere een burn-out.

Door hun ongebruikelijke jeugd leggen deze kinderen op latere leeftijd of wanneer zij volwassen zijn vaak te veel druk op zichzelf. Vaak nemen zij ook te veel hooi op hun vork. Daarbij hebben zij vaak een gebrek aan liefde ervaren en nooit ondervonden hoe het is om gewoon kind te zijn. Dit betekent dat zij wellicht cruciale stappen en ontwikkelingen hebben gemist die hen als volwassene kunnen opbreken. Niet zelden voelen deze volwassenen zich onbegrepen, eenzaam of hebben zij moeite om op sociaal gebied goed te functioneren. Hun huidige worstelingen in combinatie met een moeilijke jeugd brengen een verhoogd risico op een burn-out met zich mee.

Hulp voor volwassenen die worstelen met de gevolgen van parentificatie

Heb jij in je jeugd te maken gehad met parentificatie en heb je nu een burn-out of het gevoel hier tegenaan te zitten? De coaches van Liberi zijn er voor je. In ons vakgebied zien we vaak dat huidige problemen worden veroorzaakt door jeugdtrauma’s. Wij zijn gespecialiseerd in het behandelen van burn-outs, ook wanneer parentificatie hier aan ten grondslag ligt. Wellicht heb je zelf nog niet eens deze link gelegd.

Met onze coaching gaan we naar de kern. Wij leren je hoe je kunt loslaten en verwerken. Je zult verbanden leren zien en jezelf beter begrijpen. Vervolgens geven wij je de handvatten die je nodig hebt om je burn-out te overwinnen en je problemen achter je te kunnen laten. Het verleden kunnen wij niet veranderen. Wat wij wel kunnen, is ervoor zorgen dat je gelukkig en gezond in het heden gaat leven en met vertrouwen naar de toekomst kunt kijken. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend intakegesprek.

Dit bericht:

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van stress en burn-out. Door je aan te melden voor onze nieuwsbrief ga je akkoord met onze privacyvoorwaarden.

Coach Tom

Onze coaches staan voor je klaar

Onze coaches

Vind coaches in jouw buurt

×
Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws over stress en burn-out. Inschrijven