Zoeken

Zoeken sluiten

Narcistische ouder

dinsdag 29 september 2020

Wanneer het over stress gaat, komt er een veelvoud aan onderwerpen voorbij. Een narcistische ouder wordt echter zelden genoemd. Wellicht heeft dat als reden dat dit voor velen iets is dat in het verleden heeft gespeeld. Stress is iets dat je in het heden ervaart. Dat wil niet zeggen dat de diepere oorzaak van je stress ook in het heden ligt. De oorzaak kan namelijk ook in het verleden liggen. Het spreekwoordelijke zaadje kan vele jaren geleden al geplant zijn. Vaak zonder dat je dit wist. Je hebt misschien nooit bewust ergens last van gehad en op een dag is het daar. Op een dag komt alles ineens naar boven. Dit komt vaak voor bij kinderen met narcistische ouders, die hier (toentertijd vaak onbewust) onder geleden hebben.

Wat is een narcistische ouder?

Wat is een narcistische ouder?

Een narcistische ouder kent veel mogelijke verschillende eigenschappen. Alle narcistische ouders hebben echter één ding gemeen: de liefde voor hun kind is voorwaardelijk. Men zegt vaak dat de liefde voor een kind onvoorwaardelijk is. Gelukkig is dit in zeer veel gevallen zo. Bij een narcistische ouder is hier helaas geen sprake van. Dit betekent niet automatisch dat een dergelijke ouder ook altijd een slechte ouder is, of een ouder die helemaal geen liefde geeft. Hij/zij geeft echter niet de liefde zoals een kind mag verwachten, en nodig heeft.

Het komt erop neer dat een narcistische ouder liefde geeft aan zijn/haar kind, zolang het kind voldoet aan de verwachtingen van de ouder en zich gedraagt zoals de ouder wil. Doet het kind dit, dan lijkt er geen vuiltje aan de lucht. Lijkt, want het kan wel degelijk zorgen voor (grote) emotionele schade en problemen in het latere leven. Maar daarover later meer.

Hoe herken je deze?

Enkele mogelijke eigenschappen van een narcistische ouders zijn:

  • Geven het kind niet de ruimte om te zijn wie het is
  • Voelen zich superieur en laat dit ook blijken
  • Respecteren privacy van het kind niet
  • Tonen weinig tot geen interesse in het leven en de bezigheden van het kind
  • Kunnen niet goed omgaan met emoties van het kind
  • Manipuleren
  • Dulden geen tegenspraak
  • Zijn niet zelfkritisch en geven het kind vaak de schuld
  • Zijn niet empathisch
  • Kunnen niet tegen kritiek of geven hun ongelijk nooit toe
  • Ontlenen hun status aan prestaties van het kind

Opvallend aan narcistische ouders is dat deze ouders vaak zelf ook het ‘slachtoffer’ waren van narcistische ouders. Het zijn dus gedragingen en eigenschappen die kunnen worden doorgegeven. Ook vinden deze ouders het vaak belangrijk dat de buitenwereld een positief beeld van hen heeft. Daarom spelen zij vaak mooi weer, doen zij zaken perfecter voor dan zij zijn en doen zij er alles aan om de spreekwoordelijke vuile was achter gesloten deuren te halen. Narcisme komt overigens steeds vaker voor.

Wat zijn de kenmerken van een narcistische moeder?

Wat zijn de kenmerken van een narcistische moeder?

Narcistische vaders en moeders kunnen allebei dezelfde eigenschappen en hetzelfde gedrag vertonen. Toch ziet men vaak wel een verschil tussen een narcistische moeder en een narcistische vader. Is er sprake van een duidelijk verschil, dan heeft dat niet alleen te maken met typisch mannelijke en vrouwelijke eigenschappen, maar komt het vaak ook voort uit een traditionele rolverdeling binnen het gezin. Zo is een van de kenmerken van een narcistische moeder vaak dat zij haar ideaalbeeld projecteert op haar kinderen, met name dochters. Zij kan haar kind verantwoordelijk houden voor het “falen” van haar ambities. Ook kan een narcistische moeder bijvoorbeeld zeer kritisch zijn op het uiterlijk van haar kind (dochter), zoals op het gewicht. Voor haar aanzien naar de buitenwereld toe, kan zij te veel druk op haar kinderen leggen om de ideale zoon/dochter te zijn.

En de kenmerken van een narcistische vader

Ook een narcistische vader kan veel van de algemene kenmerken van een narcistische ouder vertonen. Maar er zijn ook enkele kenmerken die als typisch mannelijk kunnen worden bestempeld. Emotionele onbereikbaarheid bijvoorbeeld, of een gebrek aan empathie voor het kind. Ook ontlenen veel narcistische vaders hun eigen status aan de prestaties van hun kind. Zo kunnen zij het heel belangrijk vinden dat het kind een hoge opleiding volgt, of excelleert in een sport waar de vader aanhanger van is. Narcistische vaders kunnen hun kinderen zeer sterk het gevoel geven dat zij er niet toe doen, of dat ze nooit goed genoeg zijn. Dat heeft natuurlijk een grote invloed op de zelfwaardering.

Hoe lijdt een kind hieronder?

Hoe lijdt een kind hieronder?

Het is duidelijk dat het hebben van een narcistische ouder zorgt voor ontzettend veel stress bij een kind. Laat staan het hebben van narcistische ouders. Kinderen hebben liefde en geborgenheid nodig om op te kunnen groeien tot een (mentaal) gezonde jongvolwassene. Kinderen met een narcistische ouder hebben vaak structureel te weinig liefde gehad, kunnen lijden aan een gebrek aan zelfvertrouwen en eigenwaarde en zijn vaak over het algemeen minder ontwikkeld dan kinderen die wel een normale jeugd hebben gehad.

Dat een kind hieronder lijdt is vaak niet direct zichtbaar. Jonge kinderen zijn nog erg kneedbaar en bovendien weten kinderen van narcistische ouders vaak niet beter. Zij weten niet hoe het is om een liefdevolle ouder te hebben, die naast onvoorwaardelijke liefde ook steun geeft en hen de handvatten aanreikt om zich te ontwikkelen.

Hierdoor kunnen problemen ontstaan die lange tijd verborgen zijn gebleven. Vaak krijgen kinderen pas last van stressklachten (en andere klachten) wanneer zij (jong)volwassen zijn. Dit kan als een complete verrassing komen. Dat maakt omgaan met deze problemen extra lastig, net als het oplossen hiervan.

Narcistische ouders loslaten en je problemen oplossen

Narcistische ouders loslaten kan een begin zijn van het oplossen van je problemen. Dit hoeft echter niet altijd. Mensen kunnen leren van hun fouten. Narcistische ouders kunnen jaren later misschien inzien dat zij fout zaten. Dan kan het helpen om te praten over het verleden. Het is echter aan jou om de stappen te zetten die voor jou het beste werken. Acceptatie is daarin een belangrijk beginpunt. Dit betekent niet dat je moet accepteren dat je ouders narcistisch zijn of waren, of de dingen die gebeurd zijn gewoon maar achter je moet laten. Wat het wél betekent is dat je moet accepteren dat hierdoor bepaalde problemen ontstaan zijn. Maar je mag óók erkennen dat die problemen niet jouw fout zijn en dat je hier niets aan hebt kunnen doen.

Volwassenen die om moeten gaan met de gevolgen van narcistische ouders hebben vaak een lange weg te gaan om weer zelfverzekerd te worden, goed te functioneren en van zichzelf te houden zoals ze zijn. Gun jezelf echter hulp. Pak je deze problemen niet aan, dan los je ze ook niet op. Je loopt een verhoogd risico op bijvoorbeeld een depressie of een burn-out. Ook loop je – misschien wel onbewust – het risico zélf een narcistische ouder te worden. Met onze coaches kun je praten over je problemen en samen werken aan je herstel. Neem contact met ons op voor het maken van een afspraak voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek met een coach bij jou in de buurt.

Nieuwsgierig geworden?

Doe geheel vrijblijvend de burn-out test of neem contact met ons op.

Burn-out test Contact opnemen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Dit bericht:
×
Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws over stress en burn-out. Inschrijven