Lichamelijke spanning door stress: hoe kom je ervan af?

Stress merk je niet alleen aan je gedachten en emoties. Ook je lichaam kan duidelijk reageren op langdurige of hevige spanning. Denk bijvoorbeeld aan gespannen spieren, pijn in je nek en schouders, hoofdpijn of het gevoel dat je lichaam voortdurend ‘aan’ staat.

Gelukkig zijn er verschillende manieren om lichamelijke spanning door stress te verminderen. Beweging, ontspanning en bewust aandacht besteden aan je lichaam kunnen daarbij helpen. Tegelijkertijd is het belangrijk om niet alleen de lichamelijke gevolgen van stress aan te pakken, maar ook te kijken naar de oorzaken ervan.

Hoe stress zich in je lichaam kan uiten

Stress kun je op verschillende manieren omschrijven. Eén daarvan is dat je lichaam gedurende langere tijd onder spanning staat en onvoldoende gelegenheid krijgt om te herstellen. Het verwerken en verminderen van stress is daarom belangrijk.

Iedereen doet dat op zijn of haar eigen manier. Voor sommige mensen werkt praten goed, of even lekker uithuilen. Anderen vinden een uitlaatklep in een hobby, zoals schrijven of schilderen. Voor veel mensen helpt fysieke inspanning om spanning kwijt te raken.

Maar wat als je merkt dat de spanning onvoldoende uit je lichaam verdwijnt? Ook dan zijn er verschillende mogelijkheden. Onze coaches helpen dagelijks mensen bij het herkennen en verminderen van stress. Daarbij kijken we niet alleen naar wat er in je hoofd gebeurt, maar ook naar wat je lichaam aangeeft.

Naast coaching zijn er verschillende dingen die je zelf kunt doen om je lichaam te helpen ontspannen. Bewegen, wandelen, ademhalingsoefeningen en bewust rust nemen kunnen bijvoorbeeld helpen om lichamelijke spanning te verminderen.

Hoe ontstaat lichamelijke spanning door stress?

Tijdens periodes van stress kun je letterlijk spanning in je lichaam voelen. Je spieren spannen zich aan en je lichaam maakt zich klaar om in actie te komen. Dat is op zichzelf een normale reactie. Wanneer de stress weer afneemt, krijgt je lichaam normaal gesproken de gelegenheid om te herstellen.

Bij langdurige stress kan het moeilijker worden om volledig te ontspannen. Je kunt dan het gevoel krijgen dat bepaalde spieren voortdurend aangespannen zijn. Veel mensen merken dit bijvoorbeeld in hun nek en schouders. Ook spanningshoofdpijn kan voorkomen.

Andere lichamelijke klachten die bij stress kunnen voorkomen zijn:

• gespannen of stijve spieren;
• nek- en schouderklachten;
• hoofdpijn;
• een vermoeid of zwaar gevoel in het lichaam;
• rusteloosheid;
• moeite om lichamelijk tot rust te komen.

De lichamelijke reactie op stress verschilt per persoon. Waar de één vooral last krijgt van gespannen schouders, merkt een ander stress bijvoorbeeld aan hoofdpijn, vermoeidheid of een onrustig gevoel.

Wat kun je doen tegen lichamelijke spanning?

Wanneer stress zich lichamelijk uit, kan het helpen om bewust aandacht te besteden aan ontspanning en beweging. Het doel is niet om iedere vorm van spanning direct te laten verdwijnen, maar om je lichaam regelmatig de gelegenheid te geven om van inspanning naar herstel te schakelen.

Wat helpt, verschilt van persoon tot persoon. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld:

• wandelen of andere rustige beweging;
• sporten;
• ademhalings- en ontspanningsoefeningen;
• mindfulness of meditatie;
• voldoende slaap en herstelmomenten;
• massage of andere vormen van lichamelijke ontspanning.

Sommige mensen merken na ontspanning of beweging vrij snel dat hun spieren soepeler aanvoelen. Bij langdurige stress kan het meer tijd kosten voordat lichamelijke klachten afnemen. Het is daarom belangrijk om niet alleen naar een afzonderlijke klacht te kijken, maar ook naar je totale belasting en herstel.

Blijven lichamelijke klachten bestaan, worden ze erger of twijfel je over de oorzaak? Bespreek ze dan met je huisarts of een andere deskundige.

Waarom lichamelijke ontspanning alleen niet altijd voldoende is

Lichamelijke ontspanning kan een belangrijk onderdeel zijn van het verminderen van stressklachten. Het richt zich echter vooral op één aspect van stress: wat je in je lichaam merkt.

Bij milde en tijdelijke spanning kan extra beweging, ontspanning en herstel soms al veel verschil maken. Bij ernstigere of langdurige stressklachten, zoals chronische stress of een dreigende burn-out, is het verstandig om breder te kijken.

Stress kan zich namelijk op verschillende manieren uiten. Je kunt niet alleen lichamelijke klachten krijgen, maar bijvoorbeeld ook last hebben van piekeren, prikkelbaarheid, vermoeidheid, concentratieproblemen, angst of moeite om nog goed te functioneren.

Om stressklachten in kaart te brengen kan onder andere gebruik worden gemaakt van de Vierdimensionale Klachtenlijst (4DKL). Hierbij wordt gekeken naar distress, depressie, angst en somatisatie: lichamelijke klachten die samen kunnen hangen met psychische belasting.

Wil je zelf een eerste indruk krijgen van de ernst van je klachten? Dan kun je onze burn-out test doen.

Stress bij de oorzaak aanpakken

Wanneer je gespannen spieren of andere lichamelijke stressklachten ervaart, is het zinvol om je lichaam te helpen ontspannen. Maar wanneer stress steeds terugkomt, is het minstens zo belangrijk om te onderzoeken waar die spanning vandaan komt.

Misschien vraag je structureel te veel van jezelf, vind je het moeilijk om grenzen aan te geven of heb je te weinig gelegenheid om te herstellen. Ook werkdruk, onzekerheid, gebeurtenissen in je privéleven en bepaalde overtuigingen of patronen kunnen een rol spelen.

Daarom kijken we bij Liberi verder dan alleen naar het verminderen van afzonderlijke symptomen. Onze coaches helpen je onderzoeken waardoor je stress ontstaat en wat jij nodig hebt om duurzaam te herstellen.

Daarbij kunnen verschillende technieken worden ingezet. Denk bijvoorbeeld aan bewegen en wandelen, maar ook aan mindfulness, meditatie, grenzen leren herkennen en het veranderen van niet-helpende patronen.

Onze begeleiding wordt afgestemd op jouw situatie en klachten. Lees meer over onze aanpak in het Fasenplan en ontdek waarom wij kiezen voor wandelcoaching.

Heb je behoefte aan begeleiding van een coach bij jou in de buurt? Neem dan contact met ons op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.