Hoogsensitief en burn-out

vrijdag 13 december 2019

Hoogsensitief en burn-out: Dit is de reden waarom het vaak samen gaat

Als je hoogsensitief bent, ben je gevoeliger dan de gemiddelde persoon. Prikkels zoals geluid, geur, tast en licht komen harder binnen, daarbij kun je goed aanvoelen hoe de sfeer ergens is of wat iemand nodig heeft. Hoogsensitief zijn kan veel mooie dingen brengen, tegelijkertijd kan het uitputtend zijn omdat je snel overprikkeld kan raken. Mensen die hoogsensitief zijn hebben ook meer kans op een burn-out want ook voor stress zijn ze gevoeliger. Maar wat is hoogsensitiviteit precies? En hoe zit het met de combinatie hoogsensitief en burn-out? Zelf ben ik bovengemiddeld gevoelig en de informatie die ik hierover lees en hoor voelt voor mij als thuiskomen. Ik deel er daarom graag wat meer over!

Ben ik afwijkend of is dit heel normaal?

Ik heb in de afgelopen pak ‘m beet 10 jaar veel getwijfeld: ben ik nou hoogsensitief of niet? Bestaat hoogsensitiviteit eigenlijk wel? Of is het een soort overgevoeligheid? Ben ik afwijkend of is dit heel normaal?

Hebben andere mensen dat nou ook?

  • Dat ze overal de muziek net iets te hard vinden staan?
  • Dat ze vol enthousiasme naar een feestje gaan, om vervolgens het liefst snel naar huis te willen?
  • Dat het eerste wat ze doen als ze nieuwe kleding hebben is, alle labeltjes en andere irritaties eruit knippen en tornen?
  • Dat ze ‘gewoon’ heel snel en goed weten wat een ander nodig heeft, soms nog voordat die ander dat zelf door heeft.
  • Of dat ze zich onbegrepen voelen of zelfs boos … omdat ze niet verlegen zijn, niet bang zijn, niet introvert zijn … ik sta nota bene regelmatig voor een grote groep mensen te spreken. En ik vind het fijn!

Bovenstaande punten blijken heel normaal te zijn voor mensen die hoogsensitief zijn. Maar als je (nog) niet weet dat je deze eigenschap hebt, kan het best frustrerend zijn. Zeker als er veel onbegrip is; niet alleen vanuit je omgeving maar ook naar jezelf toe.

Tegelijkertijd biedt het veel moois, want deze gevoeligheid zorgt er ook voor dat je intens kunt genieten van kunst, muziek, de natuur en kleine dingen die anderen niet eens opmerken. Zoals een vlinder die voorbij vliegt, een veertje dat voor je neer dwarrelt of prachtige bloemen.

Hoogsensitief en burn-out

Als je niet weet dat je hoogsensitief bent (afgekort ook wel HSP genoemd: Highly Sensitive Person) is het moeilijk om er rekening mee te houden, wat ervoor kan zorgen dat je vaak over je grenzen gaat. Kenmerken van hoogsensitiviteit zijn bijvoorbeeld:

  • Een gevoel van ongemak als er veel om je heen gebeurt;
  • Slechte prestaties als je geobserveerd wordt;
  • Opgejaagd gevoel als er veel moet gebeuren in korte tijd;
  • Gevoelig voor emoties van anderen;
  • Geen fouten willen maken;
  • Doen wat er (voor je gevoel) van je verwacht wordt zonder dat hierom gevraagd is;
  • Moeite met veranderingen;
  • Gevoeliger voor stress;

Als je hier geen rekening mee houdt, kan het zijn dat je uiteindelijk volledig uitgeput raakt. Je systeem raakt volledig overprikkeld en dat kost veel energie. Dit maakt dan ook dat de combinatie van hoogsensitiviteit en burn-out geregeld voorkomt.

Mensen die minder gevoelig zijn trekken zich bijvoorbeeld minder aan van wat er om hen heen gebeurd, zijn minder bang om fouten te maken en kunnen bepaalde zaken makkelijker langs zich heen laten gaan.

Weten dat je hoogsensitief bent kan veel verschil maken, omdat je er dan beter op in kunt spelen en weet wat je nodig hebt.

Interne- en externe prikkels en overprikkeling

Prikkels kun je zien als alle informatie die je binnenkrijgt. Dit kan zowel van binnenuit komen (interne prikkels) als van buitenaf (externe prikkels). Interne prikkels zijn bijvoorbeeld je gedachten, stress, pijn en emoties. Externe prikkels zijn geluid, tast, licht, smaken en temperatuur.

externe en interne prikkels burn-out

Overprikkeling treed op als er meer prikkels – zowel intern als extern – worden ervaren dan de hersenen kunnen verwerken. Dit is de reden dat veel mensen met hoogsensitiviteit regelmatig behoefte hebben aan rust, tijd alleen en momenten om te kunnen ontladen. Deze momenten van rust zijn nodig om alles te kunnen verwerken en weer op te kunnen laden.

Als je niet voldoende rust of tijd voor jezelf neemt kan er overprikkeling ontstaan wat gepaard gaat met vervelende klachten, zoals extreme vermoeidheid, sneller emotioneel, een vol hoofd, prikkelbaarheid en lichamelijke klachten zoals hoofdpijn.

Burn-out door hoogsensitiviteit

Als je een baan hebt die veel van je vraagt, waar de verwachtingen hoog zijn en waar regelmatig werkstress voorkomt, dan vraagt dat veel van je als HSP’er. Dit geldt ook voor andere situaties die veel stress met zich mee kunnen brengen, zoals een druk huishouden, financiële problemen of een relatie die niet lekker loopt.

Juist die gevoeligheid zorgt ervoor dat je je meer aantrekt van wat er speelt en wat er om je heen gebeurt. Je probeert het voor alles en iedereen goed te doen, speelt snel in op wat anderen nodig hebben en je kunt je regelmatig opgejaagd voelen. Als je dan ook nog gevoeliger bent voor stress, bestaat er een kans dat je uiteindelijk een burn-out krijgt.

Kun je een burn-out voorkomen?

Dat de combinatie van hoogsensitief en burn-out veel voorkomt wil niet zeggen dat ook iedereen die hoogsensitief is een burn-out krijgt. Onderstaande tips kunnen hulp bieden om jezelf te beschermen tegen overprikkeling.

Luister naar de signalen van je lichaam en speel hierop in

Merk je dat je uitgeput raakt, prikkelbaar of emotioneel bent of het overzicht verliest? Dan is het tijd om even rust op te zoeken en te ontspannen. Ademhalingsoefeningen kunnen hierbij helpen.

Weet wat je aankunt

Door te ervaren wat voor jou wel of niet haalbaar is, kun je er beter op inspelen, waardoor je kunt voorkomen dat je overprikkeld raakt.

Laat verantwoordelijkheden van anderen los

Het is niet aan jou om alles op te lossen of te doen wat anderen niet doen. In plaats van taken over te nemen kun je beter de ander aanspreken op wat er nog moet gebeuren.

Plan vaste momenten om rust te nemen

Tijd voor jezelf is erg belangrijk als HSP’er, plan hier daarom vaste momenten voor in. Ga even mediteren, lees een boek, trek je terug, maak een wandeling in de natuur of iets anders wat jou ontspant. Dit zorgt ervoor dat je weer kunt opladen.

Goed is goed genoeg

Perfectionisme, behoefte aan waardering en iedereen tevreden willen houden zijn kenmerkend voor mensen die hoogsensitief zijn. Probeer de lat voor jezelf wat lager te leggen. Goed is goed genoeg.

geef-je-grenzen-aan-burn-out

Zeg vaker nee

Het is aan jou om goed voor jezelf te zorgen en je grenzen te bewaken. Zeg daarom vaker nee tegen een ander als het niet goed voelt, niet uitkomt of als je er geen zin in hebt. Hierdoor zeg je tegelijkertijd ja tegen jezelf en dat is soms precies wat je nodig hebt.

Hoogsensitief en burn-out? Je hoeft het niet alleen te doen

Is bovenstaande tekst herkenbaar voor je? Dan is de kans groot dat je hoogsensitief bent. Als je merkt dat je momenteel op je tenen loopt of zelfs al een burn-out hebt kan het goed zijn om hiervoor hulp te zoeken. Ik begeleid je graag om lichaamssignalen beter te leren herkennen zodat je sneller ervaart wanneer het tijd is om gas terug te nemen.

Leren om goed voor jezelf te zorgen is erg belangrijk, omdat je op deze manier ontdekt dat mensen je niet verlaten of afwijzen maar je juist veel prettiger gezelschap gaan vinden. Ben jij er klaar voor om aan jezelf te gaan werken en hoogsensitiviteit als kracht in plaats van last te gaan zien? Neem contact op voor een vrijblijvende kennismaking.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Dit bericht:

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor de nieuwsbrief en blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van stress en burn-out. Door je aan te melden voor onze nieuwsbrief ga je akkoord met onze privacyvoorwaarden.

Coach Tom

Onze coaches staan voor je klaar

Onze coaches

Vind coaches in jouw buurt

×
Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws over stress en burn-out. Inschrijven