Zoeken

Zoeken sluiten

Cognitieve dissonantie

woensdag 17 augustus 2022

 Cognitieve dissonantie kan een complexe materie zijn wanneer je niet goed door hebt wat het met je doet. Je past dit bij jezelf toe als een soort van troost na een teleurstellende uitkomst. Personen van buitenaf kunnen er misbruik van maken, bijvoorbeeld in marketing of door een verkoper in een winkel. Daarnaast kan het je een hoop stress geven. Deze zelf gecreëerde stress kan een flinke invloed hebben op het krijgen van een burn-out. Maar hoe word je bewust van jouw eigen cognitieve dissonantie? In de blog bespreken we wat het is en hoe je hier meer zelfinzicht over kunt krijgen.

vrijheid-cognitieve-dissonantie

Wat is het?

Cognitieve dissonantie is het ervaren van een vervelende spanning wanneer er bij jouw overtuigingen of ideeën tegenovergestelde dingen gebeuren. Dit kan bijvoorbeeld informatie zijn die niet overeenkomt met de kennis waarvan jij overtuigd bent. Het heeft alles te maken met het gevoel wat je krijgt wanneer je een verkeerde keuze hebt gemaakt en je je daar niet bij neer kan leggen. Je kunt het scharen onder een vorm van ontkenningsfase of geen ongelijk willen hebben. Ondanks dat je de emoties van ongelijk of ongemak wel ervaart, probeer je dit goed te praten door een andere stelling aan de nemen of het volledig te ontkennen. Je verdraait als het ware de werkelijkheid. Wanneer je dit met grote regelmaat doet veroorzaak je veel stress bij jezelf en uiteindelijk ook een burn-out. In grote lijnen vind je het moeilijk om je verkeerd gemaakte keuze te accepteren. Zelftroost is dan een beschermende reactie.

Online cursus
159.00
Online cursus
Stap voor stap stressvrij, bewezen effectief, op basis van het Liberi Fasenplan.

Een aantal voorbeelden.

Om de materie makkelijk te houden noemen we een aantal voorbeelden van cognitieve dissonantie.

  • Je doet mee met een zangwedstrijd want jij weet zeker dat je goed kan zingen. De jury haakt na een paar noten al af, je bent niet door naar de volgende ronde. In plaats van je verlies nemen reageer jij met: “Deze wedstrijd vond ik toch al niet leuk.”
  • Je koopt een nieuwe telefoon. Een van de populairste merken die er is, iedereen wil deze hebben. Een week later komt er een nog nieuwere versie van dat toestel uit. Eigenlijk had je liever die nieuwste gewild en hebt spijt van deze aankoop. Jouw cognitieve dissonante reactie: “Ik vind het toch niet leuk om met de menigte mee te lopen.”
  • Een ‘all-you-can-eat’ buffet. Je staat in de rij voor het ijsbuffet voor die ene heerlijke smaak waar je al een tijd naar uitkeek. Wanneer jij aan de beurt bent is net die smaak op. Je loopt teleurgesteld weg: “Ik had sowieso al geen trek in ijs.”
  • Het milieu is belangrijk voor je. Je doet zoveel mogelijk deze te sparen. Er doet zich een buitenkans voor om af te reizen naar een voor jou droombestemming. Echter is dit wel met het vliegtuig en niet met de trein. Jouw cognitieve dissonante reactie kan dan zijn: “Ik doe al heel veel voor het milieu. Ik scheid plastic, heb mijn eigen moestuin en eet geen vlees. Die ene keer vliegen kan geen kwaad.”

Inspelen op je cognitieve dissonantie.

Er wordt ook veel misbruik gemaakt van mensen die veel cognitieve dissonantie op zichzelf toepassen. Vaak wanneer jij het zelf niet door hebt. Je kan dit vergelijken met een vorm van emotionele sturing. De marketing en verkoop is daar een groot voorbeeld van. We twijfelen allemaal wel eens over een aankoop. Want hoe vaak loop je een winkel uit met de woorden: “Ik denk er nog even over na.”. Een goed opgeleide adviseur zal direct gebruik maken van jouw opmerking erover na te denken: “Begrijpelijk. Als ik u was zou ik er ook goed over na willen denken. Waar twijfelt u nog over? Is er iets niet duidelijk?”.

Burn-out test
Gratis
Burn-out test
Onze gratis burn-out test geeft je in 50 vragen antwoord hoe het nu daadwerkelijk is gesteld met jouw stressniveau.

Dit is inspelen op jouw cognitieve dissonantie. Jouw overtuiging dat je na wil denken wordt direct weggenomen. Ook al voel je dat je de beslissing nog niet wil nemen, er wordt ingespeeld op jouw afwijzende emotie door begrip te tonen voor jouw keus en hij of zij haalt zogenaamd de twijfel bij je weg. Jij loopt de deur uit met product maar met een andere gedachte: “Ik heb er goed aan gedaan te kopen, hij/zij zou ook goed nadenken. Dat hebben we nu gedaan.”. Onbewust heeft de adviseur gebruikt gemaakt van jouw cognitieve dissonantie.

verkoper-cognitieve-dissonantie

Cognitieve dissonantie als vorm van stress naar een burn-out.

Iedereen past deze vorm van psychologie toe. We maken allemaal wel eens een verkeerde keuze en soms wil je even niet met de feiten geconfronteerd worden. Indien je dit blijft doen kan dit een grote factor van stress worden. Ook het ontkennen van een burn-out valt onder cognitieve dissonantie. Iedereen is wel eens langere periode oververmoeid en je hebt toch eigenlijk helemaal geen tijd voor een burn-out? Door deze overtuigingen continu voor jezelf te herhalen creëer je alsmaar meer stress wat uiteindelijk je burn-out verergert.

Online cursus
159.00
Online cursus
Stap voor stap stressvrij, bewezen effectief, op basis van het Liberi Fasenplan.

Patronen doorbreken.

Je cognitieve dissonantie is in feite een vorm van stress maken en onderhouden. Wanneer je je bewust wordt van deze denkwijze zal je merken dat je vanzelf minder stress ervaart. Hiervoor moet je wel eerst een aantal patronen doorbreken. Je hebt jezelf een bepaalde zienswijze aangeleerd die je kunt vergelijken met iemand die verslaafd is aan verdovende middelen. Door jezelf steeds weer te overtuigen dat er niets aan de hand is, blijft het probleem alsmaar groter worden. Het doorbreken van cognitieve dissonantie is een kwestie van loslaten van angst, accepteren van pijnlijke emoties en daarbij accepteren dat jouw feiten niet altijd de waarheid zijn.

running-therapie-cognitieve-dissonantie

Handvatten krijgen.

Het klinkt allemaal wat gemakkelijk om je mindset zo snel te veranderen maar het tegendeel is waar. Indien je al jaren in een spiraal van cognitieve dissonantie verblijft, en je daardoor een burn-out hebt, zijn er een aantal aspecten die je kunt behandelen. Voor de cognitieve dissonantie kan cognitieve gedragstherapie nodig zijn om nieuwe gedragingen aan te leren. Jouw coach gaat je helpen terug te komen naar de basis van je emoties. G-schema’s zijn hierin een goede uitkomst je bewust te worden wat de verschillende gedachten met je doen en wat voor uitwerking dat heeft op je stressniveau. Dit kan in combinatie met ACT en wandel– of runningtherapie. Het zal je cognitieve dissonantie niet laten verdwijnen aangezien het iets is wat iedereen doet. Wel krijg je meer inzicht in welke gedachten een belemmerende uitwerking hebben op jouw stressvrije leven.

Wil jij hulp bij stress of burn-out?

Doe geheel vrijblijvend de burn-out test of neem contact met ons op.

Direct contact Of bel 085 - 5363606

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Dit bericht:
×
Schrijf je nu in voor onze maandelijkse nieuwsbrief en blijf op de hoogte van het laatste nieuws over stress en burn-out. Inschrijven